· 

Dieet, wel of niet doen?

Hoe vaak heb je het al gehoord: 'Nee, voor mij geen koekje, ik ben op dieet!'. En hoeveel advertenties heb je al wel niet voorbij zien komen met allemaal even prachtige voor en na foto's?  Het ene na het andere dieet springt uit de grond met allemaal de belofte om dé perfecte oplossing te zijn naar het bereiken van je gewenste gewicht. Maar hoe zit dat nu eigenlijk? Is dat diëten wel nodig en, nog veel belangrijker, is het wel gezond?

Dieet, wat is dat eigenlijk?

Dieet is een alom bekend begrip, maar wat houdt het eigenlijk in? Wikipedia beschrijft het begrip als 'voeding die aan een specifieke leefregel voldoet'. Daarmee wordt bedoeld dat er een samenstelling van voedingsmiddelen wordt gemaakt afhankelijk van het te bereiken doel. Er kunnen verschillende redenen zijn tot het samenstellen van een dieet. De meest bekende daarvan is ongetwijfeld om gewicht te verliezen, maar ook een dieet voor een bepaalde allergie, ziektebeeld of sportdoel komt vaak voor. Een dieet voor een bepaalde allergie of ziektebeeld wordt vrijwel altijd samengesteld door een arts of diëtist, welke daarvoor goed zijn opgeleid. Een dieet voor het verliezen van gewicht of bereiken van een sportdoel wordt tegenwoordig echter steeds vaker door zogenaamde dieetguru's en health- en fitnessbloggers samengesteld. Is dat dan wel verantwoord?

De invloed van een dieet op de gezondheid

Om die vraag te beantwoorden is het belangrijk om te kijken naar de invloed van een dieet op de gezondheid. Wanneer er een dieet gevolgd wordt vanwege een bepaalde allergie of ziektebeeld is het antwoord hierop natuurlijk voor de hand liggend. Daarbij is het namelijk een essentiële factor in de weg naar een gezond lichaam. Heb je bijvoorbeeld coeliakie (allergie voor gluten) dan ziet je lichaam deze stof als de vijand en valt deze aan zodra er voedingsmiddelen worden genuttigd die deze stof bevatten. Gevolg daarvan is een allergische reactie in de vorm van pijn, zwelling en ziekte. Om normaal en gezond te functioneren is het bij zo'n allergie dus van essentieel belang om een zogenaamd glutenvrij dieet te volgen.

 

Maar hoe zit dat dan bij een dieet om gewicht te verliezen of een bepaald sportdoel te bereiken? Ook het antwoord op die vraag is vrij voor de hand liggend. Wanneer er namelijk een verantwoord, zorgvuldig en kundig samengesteld dieet is opgesteld aan de hand van persoonlijke factoren en doelstellingen, zijn de effecten hiervan niet schadelijk voor de gezondheid. Sterker nog, dan draagt het dieet bij aan het behalen van een bepaalde doelstelling en/of bereiken van een gezond(er) gewicht. Maar, hele grote maar, wordt het dieet niet samengesteld op een verantwoorde manier, door een kundig persoon of aan de hand van persoonlijke factoren en doelstellingen, dan kan het juist averechts werken. Doelstellingen worden niet of slechts tijdelijk bereikt en het lichaam kan vaak ernstige voedingstekorten krijgen, met alle gevolgen van dien.

Een voorbeeld: het detox dieet

De laatste tijd hoor je het steeds vaker, detoxen. Meestal in de vorm van een 3-, 6-, of 9-daagse kuur waarbij je alleen sapjes van verse groenten en fruit mag drinken. Het lichaam zou zich daardoor zuiveren en ontgiften en de kilo's vliegen er van af. Klinkt goed toch? Maar hoe zit dat nu echt?

 

Het proces van gewicht verliezen is een heel simpel rekensommetje waarbij je als je minder eet dan je verbrand, je gewicht verliest. Bij zo'n detox kuur drink je slechts een paar sapjes per dag, waarbij je vaak nog een paar supplementen slikt en eventueel wat extra rauwe groenten mag eten. Nu zitten er in zo'n sapje van alleen water, vers fruit en groenten natuurlijk heel weinig calorieën, waardoor je bizar weinig voedingsstoffen binnen krijgt. Vandaar ook de extra supplementen, want anders worden simpele dagelijkse bezigheden zoals bijvoorbeeld naar het toilet gaan al erg lastig. Doordat je zo weinig calorieën binnen krijgt verliest het lichaam veel van haar koolhydraatreserves om het lichaam toch draaiende te kunnen houden. Deze koolhydraatreserves bestaan voornamelijk uit vocht, welke dus vanzelfsprekend ook drastisch zullen afnemen. Koolhydraatreserves putten bij een groot energietekort erg snel uit, waardoor het lichaam al snel over gaat op het verbranden van eiwitten. Daarmee verlies je dus onnodig spiermassa (welke ook weer grotendeels uit vocht bestaat). Het snelle gewichtsverlies is dan ook te wijten aan voornamelijk het verminderen van de koolhydraat- en vochtreserves en daarnaast aan het verlies van spiermassa. Helaas komt dat er bij start van het normale eetpatroon allemaal vrijwel direct weer bij. En kom je, door verlies van spiermassa, vaak nog wat extra aan. 

Conclusie: dieet, wel of niet doen?

Dus is dat diëten wel nodig en, nog veel belangrijker, is het wel gezond? Als je last hebt van een voedselallergie of een bepaald ziektebeeld hebt, dan is het essentieel om je aan een bepaald dieet te houden. Doe je dat niet dan gaat dit ten koste van je gezondheid. Wil je een paar kilo’s kwijt of heb je een bepaald sportdoel, dan kan het volgen van een bepaald dieet bijdragen aan het behalen van je doelen. Wanneer het een verantwoord, zorgvuldig en kundig samengesteld dieet is opgesteld aan de hand van persoonlijke factoren en doelstellingen, zijn de effecten hiervan niet schadelijk voor de gezondheid. Volg wel altijd een dieet dat is opgesteld door een kundig persoon en aan de hand van persoonlijke factoren en doelstellingen zodat je harde werk wordt beloond en het resultaat blijvend is. Daarbij voorkom je dat het lichaam (ernstige) voedingstekorten krijgt, met alle gevolgen van dien. Voor alles geld, wat snel bereikt wordt, raak je ook snel weer kwijt. Laat je niet verleiden door nieuwe diëten met de meest spetterende voor en na foto’s, maar kies voor een gebalanceerde leefstijl die je kunt behouden en geen einddatum kent.